In order to bring you the best possible user experience, this site uses Javascript. If you are seeing this message, it is likely that the Javascript option in your browser is disabled. For optimal viewing of this site, please ensure that Javascript is enabled for your browser.

Czym jest migotanie przedsionków?

Czym jest migotanie przedsionków?

Czym jest migotanie przedsionków (Afib)?

BUDOWA ANATOMICZNA SERCA

Serce jest pompą dostarczającą krew do wszystkich tkanek ciał. Serce składa się z 4 jam: leżących w górnej części dwóch przedsionków (lewego i prawego) i położonych pod nimi dwóch komór (lewej i prawej). Przedsionki zbierają krew powracającą do serca żyłami i napełniają krwią komory serca poprzez łagodne skurcze. Komory wypompowują krew z serca tętnicami. Serce średnio pompuje około 4 - 5 l krwi na minutę w czasie spoczynku. Przy każdym uderzeniu serca, prawa komora pompuje krew do płuc, zaś znacznie większa lewa komora – do wszystkich innych narządów ciała.

Rolę źródła sygnału elektrycznego serca pełni węzeł zatokowy nazywany naturalnym rozrusznikiem serca. Węzeł zatokowy generuje prawidłowy regularny impuls elektryczny, który przechodzi z przedsionków do komór, za pośrednictwem głównej stacji przewodzenia serca, zwanej węzłem przedsionkowo-komorowym. Taki system transmisji elektrycznej powoduje sekwencyjne kurczenie się mięśni serca, w wyniku czego przedsionki wpompowują krew do komór, a następnie komory pompują ją dalej, do innych organów ciała i płuc.

Prawidłowe tętno 

Żyły płucne doprowadzają utlenioną krew z płuc do lewego przedsionka. Krew spływa przez cztery żyły: dwie prawe z prawego płuca i dwie lewe z lewego płuca. Jeśli w miejscu ich połączenia z lewym przedsionkiem występuje nieprawidłowa aktywność elektryczna, wtedy dochodzi do migotania przedsionków. Z tego powodu na tym odcinku żył płucnych niemal zawsze przeprowadza się zabiegi terapeutyczne takie jak ablacja.

Czym jest migotanie przedsionków?

Migotanie przedsionków to zaburzenie powodujące nieregularny rytm serca, który różni się od prawidłowego regularnego rytmu serca. Przedsionki zaczynają pracować bardzo szybko i chaotycznie, co zmniejsza wydajność pompowania krwi lub może prowadzić do zastoju krwi. Główne jamy pompujące serca, czyli komory, również zaczynają pracować nieregularnie i w konsekwencji mniej wydajnie rozprowadzają krew po całym organizmie.

Migotanie przedsionków jest zaburzeniem elektrycznej aktywności przedsionków serca. Dobrą analogią na zobrazowanie migotania przedsionków jest ruch wody w stawie. Gdy wrzucimy kamień do stawu, na wodzie rozejdą się równomierne kręgi. Analogicznie, w przypadku prawidłowego rytmu serca, impulsy elektryczne przesyłane są równomiernie z rozrusznika przez przedsionki do komór. Natomiast kiedy wrzucimy kamienie przypadkowo w różnych miejscach stawu, powstaną nieregularne fale płynące w różnych kierunkach. Tak właśnie zachowują się fale elektryczne podczas migotania przedsionków, czego efektem jest chaotyczne i nieregularne pompowanie krwi przez serce.

Migotanie przedsionków

Dlaczego aktywność elektryczna serca ulega takiemu zakłóceniu? Nie do końca wiemy, dlaczego tak się dzieje, lecz wiele innych chorób (tabela 1) również uszkadza funkcje elektryczne serca i może prowadzić do migotania przedsionków. Nie są to tylko choroby serca, lecz także inne schorzenia, jak np. cukrzyca. Migotanie przedsionków może także wystąpić bez towarzyszącej mu zdiagnozowanej lub wykrywalnej choroby serca. Komórki serca znajdujące się w miejscu zetknięcia żył płucnych z przedsionkami są szczególnie narażone na zaburzenia aktywności elektrycznej. W rezultacie żyły płucne często generują chaotyczne fale elektryczne wywołujące migotanie przedsionków.

Tabela 1.

Ostre schorzenia odwracalne

Schorzenia przewlekłe

Jednorazowe spożycie alkoholu w nadmiernych ilościach Nadciśnienie tętnicze

Zator tętnicy płucnej
(nagła niedrożność tętnicy płucnej na skutek powstania zakrzepu)

Zawał serca
Zapalenie płuc
(infekcja w jednym lub obydwu płucach)
Niewydolność serca

Płyn w worku osierdziowym
(nieprawidłowe gromadzenie się płynu wokół serca)

Choroby zastawek serca
Zapalenie osierdzia Wrodzona choroba serca
Przebyte operacje kardiochirurgiczne

Chroniczne nadużywanie alkoholu

Nadczynność tarczycy Zespół obturacyjnych bezdechów sennych
(ograniczenie przepływu powietrza do płuc podczas snu spowodowane obstrukcją górnych dróg oddechowych)
  Otyłość
(nadmierna ilość tkanki tłuszczowej wywołująca negatywne skutki dla zdrowia)

CZY WYSTĘPUJĄ RÓŻNE RODZAJE MIGOTANIA PRZEDSIONKÓW?

Jeśli migotanie szybko ustaje, mówimy wówczas o migotaniu napadowym. Jeśli jednak występuje bardzo często lub przez dłuższy czas, określa się je mianem przetrwałego. Bardzo ważne jest znać te określenia, bowiem stanowią one istotne czynniki w ustaleniu, czy pacjent kwalifikuje się do otrzymania dostępnych form leczenia. Jeśli przywrócenie prawidłowego rytmu serca jest niemożliwe, mamy do czynienia z migotaniem utrwalonym (Tabela 2).

Tabela 2.

Napadowe

Epizody trwają krócej niż 7 dni

Przetrwałe

Epizody trwają dłużej niż 7 dni

Przetrwałe długo trwające

Epizody trwają dłużej niż rok

Utrwalone

Gdy nie zostaje podjęta próba przywrócenia prawidłowego rytmu (zatokowego) lub gdy przywrócenie takiego rytmu jest niemożliwe.

 

JAK POWSZECHNE JEST MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW?

Migotanie przedsionków jest najczęstszym zaburzeniem rytmu serca.. Częstość jego występowania wynosi około 1% wśród całej populacji. Popularność rośnie z wiekiem. Migotanie rzadko pojawia się u ludzi młodych i występuje u 5% osób powyżej 65 roku życia oraz 10% osób powyżej 80. roku życia.

JAKIE SĄ CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA RYZYKO WYSTĄPIENIA MIGOTANIA PRZEDSIONKÓW?

Istnieje szereg schorzeń, które zwiększają ryzyko wystąpienia migotania przedsionków (tabela 1). Niemal każde schorzenie sercowe zostało powiązane z migotaniem przedsionków.

Zespół obturacyjnych bezdechów sennych to dolegliwość powodująca rozluźnienie mięśni gardła w czasie snu i w konsekwencji prowadząca do niedrożności dróg oddechowych. Bezdech senny z reguły powoduje głośne chrapanie chorego. Partner(ka) cierpiącej na bezdech osoby często obserwuje u niej gwałtowne próby wciągania powietrza ustami lub nawet zatrzymanie oddechu. Skutkiem zespołu bezdechów sennych jest bardzo szkodliwe dla serca niedotlenienie, które może prowadzić do migotania przedsionków. Otyłość niedawno również została uznana za czynnik zwiększający ryzyko wystąpienia migotania przedsionków.

Zdiagnozowanie opisanych schorzeń zwiększających ryzyko migotania jest bardzo istotne w celu podjęcia należytego leczenia. Może okazać się to równie ważne, co leczenie samego migotania. U niemal 1/3 osób z migotaniem przedsionków, nie udaje się ustalić jego wyraźnej przyczyny a serce funkcjonuje prawidłowo. Mówimy wtedy o samoistnym migotaniu przedsionków.